Wie kent ze nog de komelkersspultsjes uit Boazum

Melkbussen aan de Waltawei in de jaren 50 en 60 een vertrouwd beeld .

Als ik naar buiten kijk, zie ik op de Yndijk de 3 boerderijen van Fokke en Wieger de Boer. Met heel veel vee en land. Waarvan op een boerderij nog gemolken wordt. Net zoals op de Tanialeane. Daar staan 2 boerderijen waarop niet meer gemolken wordt. Deze landerijen behoren aan Ids Postma toe. Of op Makkum, hier staan 3 boerderijen waarop geen koeien meer worden gemolken het land word nu bewerkt en de koeien door Feike Bakker gemolken.

Allemaal kleine boerderijen waar ‘Komelkers’, in het Fries, op zaten. Historisch gezien waren dat boeren die meestal thuis, 6 tot 12 koeien hadden. Hier in Boazum blijken ze ook wel een aparte schuur te hebben op het weiland.
In het Nederlands zou je zeggen Keuterboertjes. Maar dat heeft een beetje een negatieve gevoelswaarde. En een keuterboertje wordt meestal met zandgronden geassocieerd. (gemengd bedrijf: er werd naast het vee ook landbouw bedreven. De opbrengst van het land was dan weer om het vee te voeren.) Het Friese ‘Komelker’ heeft daartegenover een veel positiever gevoelswaarde. Al hadden zij het in de regel ook zwaar!
Eind jaren vijftig zette het verdwijnen van de komelkers zich in werking: doordat ze vaak al op de leeftijd waren en ze vanaf 1959 ‘Van Drees konden trekken’, AOW gingen krijgen, werd het makkelijk voor ze om te stoppen met het melken. De om zich heen grijpende mechanisatie zal daar ook debet aan geweest zijn.

Rechts onder het spultsje van Roel v/d Wal aan de Tanialeane. Tegenover de boerderij van H Huitema. Nu Postma.

 

Roel v/d Wal met fiets,daarachter Jan de Vries en rechts Tjitze Huitema. Naast het huis van Perry van de Kerk. Foto uit 1953.

In de jaren 60 was op het eind van de Tanialeane tegenover de boerderij van Postma  het hok van Roel v/d Wal (nu huis Wierd Miedema). Hij molk hier 6 koeien en had een paar kalveren en een paard. Het stukje land aan de Waltawei was het enige stukje land wat Roel bezat, Roel syn pôltje. Hij was tevens melkrijder voor de zuivelfabriek in Wieuwerd. Hij woonde op ’t Heech achter het huis van Jaap Nieuwenhuis

Keimpe Stienstra syn hok op de Pole,nu staat hier de school.

Op de Pôlle was het hok van Keimpe Stienstra (nu school Dûbelspan).  Keimpe was hier boer. Hij had niet veel vee, 10 koeien en wat kalveren en schapen. Keimpe Stienstra woonde op de Haven 5 waar hij ook vee verzorgde.

Jaap Wieringa bij zijn stal. De schuur rechts is de steenhouwerij van Cuperus. En het zwarte hok is de hooiberg van Keimpe Stienstra. Aan de Havens 5.
Ernst Koopmans en Keimpe Stienstra hier aan de Waltawei. foto 1958

Aan de Tryntsjebuorren achter het huis van de fam Kampen, was het komelkerspultsje van Jaap Wieringa. Hier staat nu weer een mooi hok. De foto is van na 1953. Hiervoor was hij nog cafébaas en had hij vee achter het cafe. Klaas v/d Berg heeft op de Tryntsjebuorren ook jaren koeien gemolken.

De hokken van Yme v/d Valk. Het grijze hok links was tot 1953 het klompen fabriekje van Johannes Bijlsma.

Herinneringen van Jappie Lanting (Jakla), zoals hij ze in februari 1995 opschreef voor de Doarepsskille.

 

Yme v/d Valk en links Albert Beeksma te melken. Het jongentje is Wouter zoon van Wiepke Beeksma.  foto 1964
Yme v/d Valk aan het melken. Hier aan de Hegedijk foto 1958

 

Yme v/d Valk aan het  melken in 1958. De hokken bij de brug waren van hem. Hij was de laatste in het dorp die zo zijn vak uit oefende. Hij woonde op De Kamp met zijn vrouw. Hier had hij ook nog vee. Later woonden Yme en Griet aan de Waltawei (Nu Perry en Nadine). Het hok over de batten was van Jan Lambertus de Jong. Hij was boer van 6 koeien en daarnaast was hij ook veekoopman. Hij woonde aan de Waltawei 53, het huis waar nu Lipkje Adema woont. Het hok was later bij Yme v/d Valk in gebruik. Daarna hield  Siep Wijnia er geiten  en  in de jaren 90 had Sieberen Koopmans zijn paarden hier. Later is het afgebroken bij het begin van de nieuwbouw.

Het boerderijtje van Pieter v Dijk op Makkum.

En hier volgt wat Jappie Lanting opschreef over de komelkerij van Pieter van Dijk en hij beschrijft de bewoners van Makkum 3, tot en met 1998.

Pieter v Dijk op de wein en Tjeard Rodenhuis oan het wurk. foto 1955

Op Makkum had Pieter van Dijk een boerderijtje waar hij een stuk of 12 koeien molk. Verder had hij 2 hokkelingen, een paard, 2 varkens en 10 schapen. We kunnen wel zeggen al een grote boer met zoveel vee. Tjibbe van Dijk vertelde mij dat ze pas in 1952 drink potten kregen voor het vee. Hiervoor moesten ze altijd met emmers water het vee van drinken voorzien.

Bongier 1

Bongier 1.De laatste bewoners waren Pieter en Klaske Postma,zij hadden al geen vee meer De laatste boer die hier vee had was Brouwer hij molk hier 6 koeien.

Dit was ook een komelkers spultsje van de familie Brouwer zij molken hier ook 6 koeien. Maar dat was in de jaren 20. Ale Brouwer keerde later met zijn 2e vrouw terug naar Boazum (Zie het verhaal van Teatske over de foto van de Friese boerinnen) en woonde toen aan de Havens 7 (Nu Hendrik Jonker). Hier had hij ook nog een aantal stuks vee.  Op De Havens 7 heeft de familie Albert Brandenburg ook nog gewoond, maar toen was er al geen vee meer.
De laatste bewoners waren Pieter en Klaske Postma. Pieter en Klaske waren de ouders van Hinke de vrouw van Sybren Koopmans . 

Âlde foto ut 1916
Ut de neilittenskip fan de famylje Bokke en Geertje Reitsma (wennen op de Tsjerkebuorren 16 (no it hûs fan Herre en Alie) kaam ik dizze foto tsjin. Twa boerinnen yn fol ornaat yn de stêd.
Mar der stie fierder neat op. Lokkich hie Frans de oplossing, want hy hie dizze ek, en dan mei it ferhaal der bij. Ut it fersammelblêd “De Klepel “fan 2002.

De foto is makke op de Nystêd te Ljouwert. En de boerinnen kamen oarspronkelijk fan Boazum.
De linker is Hotsche Miedema-Wijnia en wenne doe yn Marssum, de rjochter is Ruurdsje Brouwer-Wijnia. Hja wenne doe noch wol yn Boazum. It famke is in dochter fan Ruurdsje. Ruurdsje wie trout mei Ale Sybrens Brouwer ek fan Boazum. Ale hie wat fee mar wie ek keapman. Yn 1916 wennen se noch op it spultsje op de Bongier (is al yn de 70er jierren ôfbrutsen) njonken de pleats der ’t no Bernlef de Boer en Nelia Bakker wenje . Ruurdsje wie hjir 43 jier en 2 jier letter is se op Skillaard ferstoarn oan difterie. It famke hjitte Wybrich en is al yn 1927 stoarn oan in hertôfwyking. Doe wennen se yn Achlum. Der steane noch altyd 2 stiennen op it tsjerkhôf fan Boazum. De famylje hat hiel wat wenplakken hân. Letter is Ale Brouwer wer trout en kaam der mei syn twadde frou wer yn Boazum te wenjen. Dat wie yn it hûs fan no Hendrik Jonker, op de Havens 7. Der hie der wer wat kij. Hendrik hat bij de renovaasje noch wol wat dingen fûn, dy’t mei de ko melkerij te meitsjen hiene. Sels fûn ik Ale Brouwer syn namme noch wer werom op yn akte fan myn oerbeppe fan 1908. Die wennen doe op it spultsje oan de Hegedyk nr. 3. Dat foel doe ek ûnder de Bongier. Oerpake wie jong stoarn en hy moast de hiele ynboedel beskriuwe.
It ferhaal fan de foto krige dus noch yn hiele lange sturt. Teatske

Het grijze hok op Blauwkeesje was van Lambertus de Jong, hij molk hier 6 koeien . Hij was naast boer ook vee koopman. Hij woonde aan de Waltawei 51, in het huis waar nu Lipkje Adema woont.
Hinke Huitema, Anne Lageveen en Jan Lambertus de Jong,  Waltawei 51  foto 1963

 

Het boerderijtje van Michiel Looyenga op de Flearen. Hij molk hier 10 koeien.

 

Michiel Looyenga hier bij zijn varkens. Naast boer was hij ook melkrijder. Het varkenshok staat er.

 

Het boerespultsje van Bauke v Dijk. Op Kleiterp. Schilderij van Ate de Vries. Kleiterp viel tot 28 december 1983 onder Boazum.

 

Later woonde de fam AEbele Reen hier. foto 1964
Een mooi gedicht van Doet Stenekes sr .