De opmaat naar de sanering van de Jaren ’60 en ‘70.
Als je de geschiedenis van Boazum bekijkt op ingrijpende gebeurtenissen, dan kom je al gauw terecht bij de verplaatsing van de kerk in de 12e/13e eeuw vanuit het centrum van het dorp naar de terp Hoekens, waar de kerk nu nog steeds staat. Een andere ingrijpende gebeurtenis was het uitgraven van diezelfde terp in het begin van de 20e eeuw. Dat werd: De Poel.
Rond de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw vond er nog een ingrijpende gebeurtenis plaats: De sanering van het dorp. Dat hield in dat er successievelijk huizen die vrijkwamen, door de gemeente werden opgekocht en afgebroken. Soms werden de huizen al eerder opgekocht en moesten de bewoners omzien naar een andere woning. Het historische ‘Amelân’ langs de Bozumervaart verdween daarmee helemaal van de kaart.
Voordat deze actie structureel in werking trad, verdwenen er al enkele huizen, min of meer spontaan.
Dit is Hoofdstuk 4 van een lange reeks over de Sanering in Boazum in de jaren ’50. ’60 en ’70.
Het eerste huis dat vanaf begin Jaren ’50 werd afgebroken, was het huisje achter het café: Bozum 123.
Vanaf 1883 was dit huis in eigendom van de Familie Schaafsma. In eerste instantie van Timmerknecht Pieter. Hij overleed in 1911 en de weduwe op 27 december 1921. Hun zoon Albert had de ouderlijke woning begin dat jaar al gekocht voor fl. 1.410,-. Weliswaar per 12 mei 1922. Hij is er tot zijn dood in 1952 blijven wonen en werken. Hij stierf in Amsterdam, in een ziekenhuis. Hij stond in het dorp bekend als ‘Albert Skuonmakker’ Het huis werd in 1953 verkocht en in 1954 gesloopt.
Er is toen ook archeologisch onderzoek gepleegd. Onder meer door dokter Miedema. Het was tenslotte een onderdeel van de terp Bozum. In de uitstalkast op school liggen een aantal vondsten van die opgraving.
Op het kaartje is nog te zien waar de huisje precies stonden
Wijlen Jappie Lanting heeft eind 1993 het huis van Albert Skuonmakker getekend voor de omslag van de Doarpsskille. In de Doarpsskille van Januari 1994 vertelt hij over Albert Skuonmakker en hoe het huis er uit zag. Zijn verhaal volgt hieronder.
Nog een berichtje over dit huisje op It Heech van Frans Tolsma en Jappie Lanting: in de Doarpsskille van februari 2016 stond het volgende verhaaltje met deze foto op de voorpagina. Opnieuw met informatie die ‘nieuwkomers’ niet kennen. Bijzonder om te lezen.
Aankoop 124 en 125, Op het huidige It Heech
De volgende woningen die in Januari 1962 dit lot ondergingen, waren de huizen met huisnummer 124 en 125. Ze werden door de gemeente voor f. 1,- overgenomen van de Armvoogdij.
Begin jaren ’50 werd 124 bewoond door Dirk van Asperen. Na zijn overlijden in juli 1955, bleef zijn weduwe er nog tot in november 1955 wonen. Zij verhuisde naar huisnummer 84, toen nog naast de Familie Pieter Dijkstra. Nu woont zoon Peter Dijkstra daar nog.
Ale van der Wal woonde in 125 van 1955 tot augustus 1961. Hij kreeg de andere woning er bij. Vermakelijk is dat 125 tot in 1950 een hok was en 124 de woning. Vijf jaar later werden de rollen omgekeerd en was huisnummer 124 het bijgebouw geworden. Augustus 1961 verhuisde Van der Wal naar woning 94. Dat lag toen naast De Havens 7. Nu is daar de tuin van de familie Jonker.
Januari 1962 werden de beide huisjes op It Heech door de Gemeente afgebroken.
In feite geeft de afbraak van deze drie huisjes aan dat de gemeente toen wel wist dat de behuizing in Bozum (zeer) te wensen overliet. Ze horen niet echt bij de saneringsgolf in de Jaren ’60. Je kunt de afbraak van het huis van Albert Skuonmakker en van de andere twee zien als opmaat naar de saneringsactiviteiten van de gemeente.
Er waren nòg een paar huizen die dit lot ‘alvast’ deelden. Die lagen achter het Altaplein, aan de Bozumervaart. Daarover de volgende keer.
Bronnen:
Kadaster
Doarpsskilles