De Sanering van Bozum, hoofdstuk 10 Voorbereidingen voor de nieuwe School en de woningbouw op de Pôlle

Hoofdstuk 10 De voorbereidingen voor Dûbelspan en De Pôlle

Al in 1962 was er sprake van de noodzaak om een nieuwe school te bouwen. Deze zou toen moeten komen in de buurt van de kerk. Echter, schrijft de Directeur van Gemeentewerken in zijn rapport van mei 1962, “…Daarvoor dienen 9 woningen te worden afgebroken. Daarvan zouden er vier zeer slecht aan toe zijn. Dat proces zou de gang van zaken te veel vertragen. Daarom zou het beter zijn om in het bestemmingsplan een plek in te ruimen voor een nieuwe school…”
Philippus Breuker vertelde me dat er begin jaren ’60 al het plan was om de nieuwe school te bouwen op de plek van de voormalige pastorie. Die stond al sinds 1960 leeg. Daarvoor zou die afgebroken kunnen worden. Dat is gelukkig niet gebeurd. De Kerkvoogdij wilde het gebouw wel verkopen, maar er was geen belangstelling voor. (Voor de pastorie in Oosterlittens, was destijds ook geen belangstelling. Die is, ik meen in de jaren ’70, voor een minimaal bedrag aan een sloopbedrijf verkocht). De Bozumer pastorie werd in de jaren 1965-’66 wel voor 25 jaar verhuurd aan de aannemer Boomsma in Sneek, op voorwaarde dat hij hem zou opknappen. Hij is er ook in komen wonen. Valentino Selva heeft er enige maanden gewoond en in 1972 is de woning verkocht aan Enno Wiersma. Hij verkocht de woning eind 1980 aan de Familie Leenders, die er nog altijd met veel plezier domicilie heeft.
In de periode van 1962 tot 1971 werden langzaam maar zeker nieuwe voorbereidingen getroffen. Het college van Burgemeester en Wethouders werd daarbij heen en weer geslingerd tussen de keuze: permanente bouw of een semi permanent gebouw. Er werd uiteindelijk toch maar gekozen voor een echte permanente school. Uiteindelijk werd een voorbereidingsbesluit genomen voor een nieuw bestemmingsplan. Daarin werd het stuk Pastoralialand tussen de oude openbare school en de boomgaard van de familie Wieringa opgenomen met als bestemming: een nieuw schoolgebouw voor zowel de Openbare als de Christelijke school in Boazum en 6 woningen om daarmee het verlies van de afgebroken woningen enigszins te compenseren.
Zodoende werden er contacten gelegd met de Kerkvoogdij als eigenares van het weiland en met Keimpe Stienstra, de pachter van het land en eigenaar van het hok. Na de taxatie van het land, de schuur en het vaststellen van het verlies van het opstalrecht, kon de gemeente in januari aan de raad voorstellen om een en ander aan te kopen. De Kerkvoogdij ontving dan ongeveer fl. 9.000,- voor het weiland en voor de ondergrond van Keimpes Hok. Stienstra werd er ook beter van: hem werd voor het beëindigen van het pachtrecht en de verkoop van het hok fl.12.000,- geboden. College en Stienstra stemden daarmee in.

Het betreffende weiland en Keimpe’s Hok. Links boven ligt De Pôlle 12.

 

Keimpe’s hok in volle glorie. Links zie je nog net Tsjerkebuorren 2 aan de Bozumer Vaart.

Alleen de Provincie sputterde tegen omdat er nog geen bestemmingsplan aan ten grondslag lag, maar alleen een voorbereidingsbesluit.
Een jaar later bleek dat er nog een aanvullend stuk weiland moest worden gekocht om meer ruimte te creëren voor de school. Daarvoor ging de gemeente te biecht bij de weduwe G. T. Koopmans-Schukken. Zij ging akkoord en de pachter, opnieuw J. Stienstra, werd opnieuw gecompenseerd voor het verlies van pacht.

De definitieve situatie van de nieuwe woningen en de nieuwe school. Het oude pad naar Huize Wieringa, nu de Familie Martens en de nieuwe straat naar het overgebleven pastoralia land achter de school, zijn hier ook definitief ingetekend.

Voor de afbraak van de oude openbare school kreeg de gemeente ook een vergoeding. De vergoeding van het Ministerie van VROM voor nr. 61, de Openbare school.
Alles bij elkaar, aankoop, bouwrijp maken (aanleg straten, verlichting, waterleiding etc., renteverlies en BTW, kostte alleen de voorbereidingen voor school en woningen al fl 105.000,-. Daar ging de verkoopprijs van de grond aan de toenmalige Woningbouw Vereniging Midden Friesland weer van af. Maar goed, voor toen was dat een heel bedrag!

In de Doarpsskille heeft wijlen mevrouw J. van Dijk-Holster bij gelegenheid van de opening van de nieuwe school ‘Dûbelspan, enkele herinneringen opgehaald. Ze was dochter van de smid en kerkvoogd Piet Holster en getrouwd met de slager Willem van Dijk. Dus geboren en getogen in Bozum.

De hoofdredacteur van de Doarpsskille, tevens hoofd van de Openbare school, heeft ook nog even wat mededelingen gedaan over de nieuwe school en wel over de naam van het gebouw:

De afbraak van de OLS als sluitstuk van de bouw van de nieuwe school
Toen de nieuwe school klaar was en verhuizing van de beide scholen naar ‘Dûbelspan’ was afgerond, kon aan de afbraak van de oude openbare school worden begonnen.
De school is in 1873 gebouwd, getuige het feit dan het hoofd van de School op 20 januari 1873 bij het college van Burgemeester en Wethouders, naar aanleiding van de voorgenomen verandering van het schoolgebouw tot arbeiderswoningen, verlof vroeg om tijdelijk te kunnen verhuizen naar het consistoriegebouw en mocht dat te klein blijken, dat dan “…een klein gedeelte van de scholieren, in de oude catechisatiekamer in de voorkerk, onder opzicht van een kweekeling…” Met andere woorden, de oude school was al bestemd tot twee arbeiderswoningen, terwijl de nieuwe school nog niet klaar was. Op 1 november 1873 werd de school geopend. Bij de afbraak bestond het gebouw dus ruim een eeuw!

 

Het begin van de afbraak van de school uit 1873: de pannen zijn al van het dak. Het middelste raam was vroeger dus de deur!
De aanbouw van 1913. Toen werd dit de nieuwe ingang en de plek waar in de wintertijd kon worden gegymd. 
Deze fase geeft een troosteloze aanblik van de voormalige Openbare Lagere School.
De oude en nieuwe school in één plaatje. Deze vier foto’s zijn detijds door Schelte Jonkman genomen.
En zo zag het er in april 2022 op deze plek uit: er is een tuin en de aanbouw werd gebouwd in dezelfde stijl als de voormalige onderwijzerswoning zelf. Een mooie ‘rugzakwoning’. 

 

Tenslotte: Dit jaar, 2026, gaat het schoolgebouw na 50 jaar ook tegen de vlakte. Het plan is om de komende tijd op de fundering van het huidige gebouw een nieuwe school te zetten.

Het huidige schoolgebouw met het vijfde lokaal. Foto vermoedelijk uit ±2005