Waltawei 31-33

De geschiedenis van Waltawei 31 – 33

Waltawei 31 en 33 zoals we het tot een paar jaar geleden kenden.

Inleiding

De Zuid-oostzijde van de Waltawei kon pas worden bebouwd, nadat daar de Terp Bozum in 1875-1877 was afgegraven. Dat heeft evenwel nog lang geduurd. Rond 1882 werd het laatste pand van de Waltawei, de nummers 51 en 53, gebouwd. Daarna heeft het nog tien jaar geduurd voordat er aan deze kant van de Waltawei weer werd gebouwd. Eerst moest de eigenaresse, de weduwe Bottje Oenes Koopmans-Syperda nog in 1888 overlijden. Pas in 1889 werden haar eigendommen verkocht om de erfgenamen uit te kunnen betalen.

Het perceel Baard E 1011, dat lag langs de Waltawei van de Tanialeane tot aan het toegangspad naar het sportveld, was tot in 1888 eigendom van Bottje Oenes Syperda, die al in 1875 de terpaarde had verkocht. Mei 1889 zijn de eigendommen van de in oktober 1888 overleden Bottje Oenes verkocht en op die verkoping heeft de Boazumer boer Marten Tjisses Koldijk in samenwerking met Meinte Jans Oosterhout, de kroegbaas, het weiland langs de Waltawei gekocht. Zij zagen er wel brood in.

De Bouw
Op de hulpkaart no 4. Hieronder geplaatst, staat het eerste signaal van deze woning. Op dit kaartje nr 32, met middenboven: “Minuut Veldaantekeningen”, zie je de “Grindweg naar Oosterwierum” liggen met daarboven de woningen vanaf de woonboeerderij van Engelsma en het café met de schuine zijkant, tot en met Waltawei 10, dat is het Notarishuis, dat door Dokter Regenbogen werd gekocht en sindsdien ruim negentig jaar Doktershuis is geweest.

Linksboven staat doorgestreept de reden van deze tekening: de hermeting van het perceel 1224  naar 1236, omdat de grond voor de dubbele woning er vanaf gehaald is.
Linksonder op de tekening zie je vanaf de brug Waltawei 51/53 en aan de andere kant van de straat Huize Engelsma. Rechtsboven richting Oosterwierum, Tanialeane 1. Daartussenin is als eerste de dubbele woning ingetekend, inclusief een uitvergroting van het huis.

Op deze hulpkaart staat aangetekend, dat M.T. Koldijk het stuk land E1224 aan Albert Dirks Gaasterland, timmerman te Wieuwerd, verkoopt. Hij is de bouwer van het dubbele woonhuis. Uit Notariële akten blijkt dat hij eerst de grond voor het woonhuis heeft gekocht en later nog de tuin erachter.

De volgende hulpkaart, van 13 mei 1892 staat het nieuwe pand keurig ingetekend en van nieuwe kadastrale nummers voorzien: Kadastrale gemeente Baard E 1237, 1238  en 1239. Baard E 1236 is overgebleven van Baard E 1224 het oorspronkelijke perceel.


Hieronder vind je een deel van het legger artikel van de timmerman Albert Gaasterland. Daarop staan de kadastrale gegevens van Waltawei 31-33. Vanaf regel 2 en 3 vind je de informatie. Op regel 4 vind je de tuin aangetekend.

Volgens het kadaster is in dienstjaar 1893 het huis gesticht; dus in 1892 gebouwd! Door de verandering op deze percelen, het huis is gebouwd, wordt het op nieuwe regels aangetekend: de regels vijf en zes.
Daar lees je aan het eind van die regels dat het huis in op 13 mei  1913 (dienstjaar 1914) wordt overgeschreven naar leggerartikel 2545.
Naar verluidt is het huis gebouwd van het materiaal dat overbleef van een afgebroken boerderij.

De Waltawei zoals die erbij lag voor 1905. De winkel staat er al in volle glorie. Nummer 35, het huis van Gysbert en Kim Lanting, is nog niet te zien. Aan de linkerkant is het huis van Venema, nr. 16, ook nog niet gebouwd.

De familie Van Asperen

Legger artikel 2545 is van Joute Bijlsma, koopman te Bozum. Joute en Geeske Bijlsma woonden op nr. 182,  nu Waltawei 33. Zij hadden er een winkeltje. Bijlsma heeft niets aan het huis en de winkel  veranderd. Hij verkoopt het huis in 1946 aan Haring de Wolff, chauffeur–monteur in Leeuwarden, later in Hoorn. Hij heeft de winkel gekocht voor zijn schoonvader Nolke van Asperen. Die had al op het Altaplein een kruidenierszaak. Vanaf 1946 woonden ze in de Dorpsstraat.

Nolke en Wijtske van Asperen hier op het Altaplein.

 

Het Bruidspaar Jan en Heske voor hun winkel

In 1959 trouwt zoon Jan met Heske Hoekstra en nemen ze de winkel van zijn vader over. Heske stond achter de toonbank en Jan haalde de bestellingen op bij de boeren en bracht de boodschappen weer rond. Niet alleen bij de boeren in Boazum, maar ook in de verdere omtrek, in Lytsewierrum en Wiuwert. Op de vrijdagmiddag en ’s zaterdags stonden ze beide in de winkel. Dan was het vaak smoor druk en vooral gezellig! De ouders van Jan woonden links in het woonhuis en Jan en Heske rechts van de winkel.
Naast zijn kruidenierswerk was Jan in Boazum ook beroemd om zijn voordrachten. Bij trouwerijen en andere feesten wilde hij nog wel eens een gedicht voordragen. Die liet hij dan door de volksdichter Pyt Idzinga in  Edens schrijven. Een betere leverancier kon hij zich niet wensen. Zijn voordracht was levensecht en vol humor.

1962, Feest. Van links naar rechts: Nolke en Wijtske van Asperen, Jakle van Dijk en Jan van Asperen.

 

Winkelman Jan van Asperen tracteert de hond Doeltsje van dokter Miedema op een suikerklontje.

22 februari 1973 overlijdt Jan vrij plotseling aan een hartstilstand, 50 jaar oud en Heske verhuist een paar maanden later naar de overkant van de Waltawei in het gebouw 1880 . Later is ze op de Pôlle komen wonen. Moeder Wietske van Asperen-Haarsma ging naar Ny Dekema in Weidum en overleed 2 december 1976, 88 jaar oud.
Daarmee eindigde de periode van twee generaties Van Asperen als kruidenier van de VIVO.

Laatste bewoners en winkelmensen

Uiltje en Aagje de Jong uit Oppenhuizen kopen de woning en breiden de winkel uit door de rechter zijkamer erbij te betrekken. Echter in de jaren ’80 stoppen zij met de kruidenierszaak. Alleen het postkantoor bleef met wat kleingoed over. De bewoners van Boazum en omstreken moesten zich sindsdien zelf voorzien van kruidenierswaren. Dat kon nog enige tijd bij Lijkele Galema, de slager en Natuurlijk kwam in die tijd ook de rijdende SRV-wagen van Durk de Jong nog langs.

Aagje achter haar toonbank.

 


Ane en Yolande Lanting zijn er april 1988 ingekomen.  Uiltje had toen de oude school in Oppenhuizen gekocht en verbouwd tot garage.
Ane kreeg daarmee een mooie uitvalsbasis voor zijn schildersbedrijf en Yolande werkte in de winkel annex postkantoor. In de winkel werden nog speelgoed, rokerij en bloemen verkocht en natuurlijk verf. Na veel vijven en zessen waren ze in de loop van de tijd door de onvermijdelijke schaalvergroting gedwongen om ook het postagentschap op te geven. Sindsdien is alleen de brievenbus nog een signaal van het winkelgebeuren op dit adres, over een periode van ruim honderden twintig jaar.

Het rechterhuis is Waltawei 31 en de voormalige winkel op nummer 33. Nu met het postplein voor de deur. Het linker huis is Waltawei 29