De Boerderij Yndyk 1
Voorgeschiedenis.
In de 19e eeuw was deze boerderij eigendom van de familie Abraham Hesselink uit Sneek. Zijn zoon Wijbe volgde hem in 1864 op als de eigenaar en van hem ging de beorderij in 1892 over naar zijn broer Jacob Abrahamzoon Hesselink.
Voordat de familie Hijlkema zich op de Yndijk 1 rechtmatig eigenaar van de boerderij kon noemen, werd het vanaf 1901 eerst nog een paar jaar eigendom van Sjoerd Joukes Gerbrandy, getrouwd met Jeltje van der Zijl. Ook hun kinderen waren nog even mede-eigenaar, o.a. Pieter Sjoerds Gerbrandy, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Engeland nog Minister-President is geweest. De weduwe van Sjoerd Joukes, Jeltje Pieters Gerbrandy-van der Zijl heeft in 1916 de boerderij verkocht aan Hylke Martens Hijlkema. Hij was geboren op 29 oktober 1877 te Folsgare, zoon van Marten Hylke en Riemke Bouma. Hijlke trouwt op 8 mei 1902 te Wijmbritseradeel met Hiltje Joukes Gerbrandy. Zij was een zus van Pieter Sjoerds Gerbrandy, de Minister-President in de 2e wereldoorlog.
Op 3 juni 1902 worden ze ingeschreven op huisnummer 15 in Bozum. Hijlke komt van Scharnegoutum. Zij overlijdt op 21 juli 1930.
De Hylkema boerderij
Hylke kocht de boerderij provisioneel op 7 september 1916 en finaal op 21 september 1916 waar ze al vanaf 1902 op wonen, voor fl. 67.511,50.
Daarvoor krijgt hij de volgende percelen in eigendom, volgens de akte:
01. Een boerenhuizinge c.a. met hieminge en het ten zuidoosten daar aangrenzende stukje weiland in de hoek van den “Hoogenweg” en den kunstweg naar Wieuwerd, Kadastraal Baard E 1233, groot 50 are 40 ca (Oftewel 540m2).
En verder:
02. Een stuk weiland de Fenne aan den ”Hoogenweg” kad. E1232 groot 1ha, 72 are, 80 ca (1.72.80).
03. Een stuk weiland kad. E1231 groot 1.13.70 ten noordwesten en aan het tweede perceel.
04. Weiland kad. E615 groot 2.40.40 ten zuidwesten van en aan het derde perceel en aan den “Hoogeweg”.
05. Weiland kad. E1229, groot 2.74.50, ten noordwesten van en aan het vierde perceel.
06. Zuidwestelijk stuk weiland van 3.30 van het ‘Klaverland’ Kad. 1241 aan de ‘Hoogeweg’.
07. Stuk weiland, het noodoostelijk deel van 3.29.10 van het ‘Klaverland’ deels kad. E1241.
08. Niet gekocht.
09. Stuk weiland ‘Het Oudland’ kad. E861 2.85.80 aan de UYndijkster kunstweg naar Wieuwerd.
10. Een stuk weiland ‘Het Oudland’ Kad. E860 groot 4.26.90 bij de Spoorwachtpost nr 10 aan de Indijkster kunstweg naar Wieuwerd met een gedeelte van de Kleiterpsterlaan kad. E1356 groot 550m2.
Tot zover de akte.
Bij deze percelen zijn een aantal rechten en plichten en voorwaarden verbonden als b.v. het aanleggen van een uitrijdam vanaf het vierde perceel een uitrijdam aanleggen naar de ‘Hoogendijk”. Die kennen wij als de Hegedyk.
Sinds die tijd was de boerderij van Familie Hijlkema. Jappie Lanting beschrijft in zijn verhaal (hieronder) de geschiedenis van de Familie Hijlkema op deze boerderij.
Januari 1978 werd er een aanvraag ingediend voor een Ligboxenstal. Juni dat jaar kwam de vergunning los. Dat duurde zo lang, omdat de Schoonheidscommissie de stal liever aan de andere kant van de boerderij gebouwd zag. Dat gaf voor de bedrijfsvoering echter te veel haken en ogen, vandaar dat de stal op de geplande plek staat.
De bewoners
Hijlke Hijlkema heeft er tot zijn overlijden in februari 1935 de scepter gezwaaid. Zijn tweede zoon Jouke nam het stokje over tot hij mei 1948 naar Wonseradeel vertrok. Fokke de Boer werd toen pachter tot in mei 1953. Folkert de Boer werd toen tot oktober 1957 boer op de plaats. Daarna ging Dirk Klomp hier nog een jaar of drie aan het werk tot mei 1960. toen kwam er opnieuw een Hijlkema te wonen: Hijlke Marten Hijlkema.
Gijs en Fonnie Grasman konden de boerderij in 2002 overnemen. Sindsdien is het ‘slechts’ een woonboerderij geworden.
In de Doarpsskille september 2003 heeft Jappie Lanting, Jacla, het verhaal van de boerderij en de Familie Hijlkema in de 20e eeuw keurig opgetekend.
Jappie Lanting ‘op ‘e Tekst’:
De bouw van de ligboxenstal is al goed op weg! September 1978 Foto: het Friesch landbouwblad.
Gijs en Fonnie wonen weer op hun eigen plek, zij het in een tijdelijke ‘bungalow’. Hopelijk komt er snel een nieuwgebouwde woning.
foto’s: Fries Landbouwblad, Simon van Dijk, Hessel Fluitman. De oudere foto’s zijn uit het archief van Frans Tolsma.