>Hoofdstuk 6 De oude Emmaschool
105-106 op It Amelân
De Oude Emmaschool was oorspronkelijk een huis met pakhuis. Het werd rond 1858 gebouwd en in 1909 door het bestuur van de vereniging voor Christelijk Onderwijs in Bozum aangekocht en fiks verbouwd tot schoolruimte en dienstwoning. De kruidenier schuin aan de overkant, Leense Wagenaar, was voorzitter van die vereniging. Het woonhuis werd bestemd voor de hoofdonderwijzer en de opslag werd ingericht tot 2 klaslokalen. In 1923 was de nieuwe Emmaschool aan het begin van de hoofdstraat (nu: Waltawei) klaar en konden de leerlingen verhuizen. De hoofdonderwijzer was toen allang naar Leeuwarden verhuisd, zodat het schoolbestuur het gebouw toen zonder scrupules kon verkopen.
In 1923 verkocht het schoolbestuur het gebouw aan Albert Santema. In 1924 werd het geheel in twee delen gesplitst: De schoollokalen met de gedempte haven en het woongedeelte met de tuin. Beide delen werden ook weer in tweeën bewoond. De voormalige schoollokalen (E 1438) kregen de huisnummers 105 en 106. De voormalige dienstwoning en tuin werd ook in tweeën bewoond met de nummers 107 en 108
De weduwe van Albert Santema overleed in 1953. Het gebouw werd toen verkocht.
Jan Ypma, een veehouder in Joure werd de nieuwe eigenaar. Sindsdien heeft dit deel van het gebouw leeg gestaan. In 1960 werd Jacob Wijnia in Rien de gelukkige eigenaar en in 1968 verwierf de gemeente dit deel van het schoolgebouw, met het doel om het af te breken voor de vernieuwing van het dorp aldaar.
In het deel met huisnummer 106 kwam in december ’45 Gosse Cuperus te wonen. Een half jaar later maakte hij plaats voor Douwe Dijkstra. Hij Vertrok per 1 april 1968 naar Weidum. Vermoedelijk het bejaardencentrum ‘Ny Dekama’.
Op 25 maart 1968 werd in de Raadsvergadering van de Gemeente Baarderadeel besloten om Bozum 105 en 106 aan te kopen. Het was een deelvoorstel met de aankoop van Bozum 113 (van Ale van der Wal, aan de Bozumer Vaart) Het raadsvoorstel luidde als volgt:
En zo geschiedde.
Bozum 107-108, De voormalige schoolmeesters woning op It Amelân
het voorste deel van het gebouw was de oorspronkelijke onderwijzerswoning. Na de verkoop in 1924 zijn verschillende gezinnen in deze dubbele woning gehuisvest geweest. Nr. 107 kwam eind 1961 leeg te staan. De beide woningen werden tot een geheel zijn gebrachten. nr. 108 werd nog tot ver in 1969 bewoond. De laatste bewoner was Frans Dijkstra die het in 1965 had gekocht.
In de zomer van 1968 werden door de gemeente met Frans Dijkstra onderhandelingen geopend om zijn huis over te nemen. Dat had nogal wat voeten in de aarde, omdat Frans er niet op achteruit wilde gaan. Hij had een hypotheek lopen en vond dat hij zo weinig mogelijk overgangskosten voor zijn rekening hoefde te nemen. Daardoor werd er nogal wat heen en weer geschreven. Maar uiteindelijk kwamen hij en de gemeente na een jaar van onderhandelen toch tot overeenstemming. Het werd ook hoog tijd, want na al die strubbelingen voor het afsluiten van de overeenkomst, werd bijna direct aan Frans gevraagd of de gemeente alvast een deel van zijn tuin kon gebruiken voor de bouw van de vijf bejaardenwoninkjes aan de overkant van de nieuw aan te leggen weg.
Direct na deze aankoop verkocht de gemeente in december 1969 1.215 m2 aan de Stichting Ny Dekama om er de vijf Bejaardenwoninkjes te laten bouwen.
De aanleg van het nieuwe gedeelte van De Havens
In het verlengde van De Havens, vanaf de winkel van voorheen bakker Hardenberg, waar nu Foppe Boonstra en Hetsche de Boer wonen, werd de nieuwe straat aangelegd. Vanaf het oude deel van De Havens liggen links nu 5 bejaardenwoninkjes en even verderop rechts 2 nieuwe woningen onder een kap. Daarvoor werden hier 18 woningen opgeruimd. Een drastische verarming van het woningbestand, kun je wel zeggen.
Volgende keer richten we onze aandacht op de gebeurtenissen aan het Altaplein.