Hoofdstuk 12, de aankoop van enkele bezittingen van Klaas van den Berg:
De Kûle in 1971.
Voor de aanleg van ‘Het straatje in het saneringsgebied te Bozum’ was het nodig om ook de zogenaamde Kûle aan te kopen. Met de eigenaar, Klaas van den Berg, werden onderhandelingen geopend om deze 1408 m2 te verwerven. Na enig heen en weer bieden, kwam men toch niet tot een overeenkomst. Dus moest er toch een taxatie worden gemaakt door twee onafhankelijke taxateurs.
Uit de beschrijving op het taxatierapport herkent men nog hoe het in die tijd in het boerenleven er aan toe ging. De 16 koeien werden in die tijd nog in het land gemolken en de melkmachine werd met een paard naar de weide getrokken. Klaas had 14 schapen die hij tijdens de lammertijd op de Kamp hield. Het paard werd daar ’s nachts ook geweid. In vergelijking met tegenwoordig… Nu red je het niet meer met 16 melkkoeien en wat schapen. (Was het maar waar!).
De Kûle van Klaas van den Berg met het kadastrale nummer Baard E 1443, zoals dat op het kaartje is te zien. De familie van den Berg woonde in het tweede huis van links, Het huis links ervan, aan de Waltawei (Scharnegoutum-Oosterwierum) was de timmerwinkel van wijlen Piet van den Berg, later Hendrik Grijpstra, nu de Familie Engelsma.
Tijdens de raadsvergadering maakte de Raad zich op om hier uitgebreid over te delibereren. De opmerking van een van de raadsleden dat het te duur per m2 zou zijn, werd door de burgemeester terzijde geschoven met het argument dat het dicht bij het bedrijfspand lag en dus voor de eigenaar heel kostbaar was. Daar hadden de taxateurs wel degelijk rekening mee gehouden.
Verder bleek uit de opmerkingen van de raadsleden, dat Dorpsbelangen geprobeerd had om nog wijzigingen in het saneringsplan aan te brengen. Zelfs werd nog ingebracht dat de aanleg van het sluitstuk van De Havens, wel over het voetpad langs de timmerwerkplaats van Piet van den Berg kon lopen. Dan was de aankoop van de Kuil helemaal niet nodig! Daar bracht de voorzitter van de Raad tegen in, dat de weg dan te dicht bij de brug zou uitkomen. Dan zou er met een S-bocht naar de brug gereden moeten worden. Daarvoor was het weilandje toch weer nodig en zou er een onmogelijke toegang naar de doorgaande weg komen… Nee, de weg moest dichter bij het café op de Hegedyk uitkomen, zoals een van de raadsleden opmerkte. Bovendien, bracht Burgemeester Kuiper nog in dat Monumentenzorg bezwaar had gemaakt tegen de sloop van enkele huizen, waardoor de aanleg van de weg aangepast moest worden. Als er nu aan het sluitstuk van de sanering gesleuteld ging worden, was het beter geweest om er niet aan te beginnen. Dan was er meer kapot gemaakt dan er goed was gemaakt. Sussend meldde hij nog dat het onverstandig zou zijn om niet naar de suggesties van Dorpsbelangen te luisteren. Als zij betere suggesties dan het college hadden, dan zou je aan die wensen tegemoet komen. Echter dat doet niets af aan de aanleg van de weg. Die moet op ruime afstand van de brug komen. Zo besloot de Raad toch tot het voorstel van aankoop van het College van B&W.
De veestalling van Klaas van den Berg, Tryntsjebuorren 3 in 1975
De stal achter het huidige Tryntsjebuorren 1, heeft ettelijke eigenaren gehad die er vee hebben gehouden, sinds die ±1883 werd gebouwd. Zo heeft Jacob Wieringa het gebruikt van 1953-1964, tot Klaas van den Berg het kocht. Voor Wieringa hield Jan de Groot er koeien tussen 1937 – 1953. Vanaf 1913 was Jan Lubbertus de Jong hier de komelker. Zijn voorganger, als eigenaar, was Jan Rintjes Heeringa van 1890 – 1913. Waarschijnlijk hield hij hier ook vee. Hij woonde aan de ‘Schoolstraat’ nu: Dr. Miedemastrjitte.Maar hij kan het ook hebben verhuurd, omdat hij meer huizen in het dorp in eigendom had! Daarvoor was de koopman Atze Jentjes Douma eigenaar. Hij had het eventjes in bezit, van 1881 tot en met 1890. Hij was de man die de stal bouwde. Toen de stal in 1980 afgebroken werd, was die nog net geen eeuw oud!
Mei 1975 kreeg Klaas van den Berg binnen het kader van het ‘opknappen van het dorp’ dan toch een brief van de gemeente, met het verzoek om de veestalling Tryntsjebuorren 3 over te doen. Dit om de sanering van Boazum af te kunnen ronden. Van den Berg wilde dat wel, maar zou er graag een stal voor in de plaats hebben naast zijn boerderij Singel 2. En een taxateur hoefde niet.
Een paar maanden later stelde de gemeente voor om over de zaak te komen praten. Toen werd afgesproken dat twee taxateurs de stalling toch zouden taxeren. Het resultaat daarvan was dat, rekening houdend met de kosten van nieuwbouw naast zijn boerderij op de Singel, de gemeente bereid was om fl. 22.500,- voor de stalling te betalen. In eerste instantie ging Klaas daarmee akkoord, mits er de vergunning voor zijn nieuwe stal er kwam. Toen het raadsbesluit aangenomen was, sputterde Van den Berg toch tegen. Het bleek dat de schoonheidscommissie de aanvraag op esthetische gronden had geweigerd.
De Gemeente reageerde met het dreigement om de stal dan te onteigenen.
In overleg met de gemeentelijke taxateur, bleek dat er bij de taxatie uitgegaan was van een bepaald bedrag voor de nieuwe stal. Mocht dat hoger uitvallen, dan was het billijk om die meerkosten ook in de taxatie te betrekken. Met andere woorden, in de taxatie blijft die 25% van de bouwkosten staan! Ondertussen was het al ruim een jaar verder!
Uiteindelijk komen Van den Berg en de gemeente overeen om de stal op Tryntsjebuorren voor de kosten van de aankoop van het Evangelisatiegebouw over te nemen. En zo geschiedde. Iedereen tevreden, Lútzen Groen had een mooi stukje tuin achter zijn huis De Havens 7 erbij. Alleen Jan Willem de Jong was niet blij, die was net begonnen aan een beperkte verbouwing van zijn huis Tryntsjebuorren 1. Hij had nu opeens een veel mooiere verbouwing kunnen uitvoeren, omdat hij geen beperkend zicht meer had op de stal. Dat was nu opeens zijn tuin geworden!
Met de aankoop van de schuur van Klaas van den Berg, was dit de laatste aankoop binnen het kader van de sanering van Bozum!
Volgende keer het laatste deel met afsluitende opmerkingen en (nogmaals) het kaartje waar het uiteindelijk resultaat van de sanering in kleur op wordt aangegeven.