Vandaag worden twee hoofdstukken van de kaatsgeschiedenis van het Kaatsen in Boazum behandeld. Ze gaan over de eerste Kaatsvereeniging in Bozum, van 1898 tot ongeveer 1925 en over het eerste kaatsveld in Boazum: waar nu de huizen met de oneven nummers in de Dokter Miedemastrjitte staan! Het tweede veld lag ernaast. Het derde veld werd het huidige veld.
Hoofdstuk 5
De Kaatsvereniging ‘Bozum’ 1899 – ±1925
In het begin van de eeuw bestond in Bozum de Kaats vereeniging Bozum. Voor de Nederlandse Kaats Bond geldt 1898 als oprichtingsjaar, op 18 september 1898 werd hier een ledenkaatspartij gehouden. De vereniging werd mede opgericht door Jan van der Steegh, zoon van Meester van der Steegh.
In 1902 werd in de jaarvergadering van de vereniging besloten om zich nog niet bij de Nederlandse Kaats Bond aan te sluiten. In 1903 werd toch besloten dat de Kaatsvereniging zich zou aansluiten bij de N.K.B. In 1910 kwam er een bedankje binnen bij de bond. De vereniging bleef wel bestaan en kreeg in de jaren 1911, ’12, ’13 en ’18 vergunning tot het organiseren van een wedstrijd.
In de berichtgeving van de N.K.B. lezen we dat het voltallige bestuur op 30 mei 1905 aftrad. Maar ook dat er in 1903 ongeveer 100 leden waren! Dat aantal liep in de loop der jaren langzaam terug, via 80 in 1907 tot rond de 60 à 70 leden in de jaren ’10 van de vorige eeuw.
J.J. Kalma beschrijft in zijn boek ‘Keatsen yn Fryslân’ dat er in Boazum rond 1910 met een variatie op het zogenaamde ‘Dokkumer kaatsen’ werd gekaatst. Dat houdt in dat de puntentelling afhankelijk was van de afstand waar de bal uiteindelijk terecht kwam. Hoe verder op het veld, hoe meer punten. Had men het afgesproken aantal punten behaald, dan was de partij gewonnen. De variatie van de Boazumers hield in dat men de bal achteroversloeg en dat de opslager de afstand inschatte. Was de tegenpartij het daar niet mee eens, dan werd er gemeten.Deze sport werd alleen op de zomerdag beoefend. Staat er nog droogjes bij.
In 1919 sloot de vereniging zich weer aan, waarna ze in 1924 van de lijst van verenigingen bij de N.K.B. werd afgevoerd. “Omdat ze niet aan de bondsverplichtingen voldeed.”
Deze vereniging zal sindsdien een stille dood gestorven zijn. In 1924 werd de kaatsclub uit de Bond gezet. Hein Lammerts Hilarides, de penningmeester van ‘Lyts Begjin’ meldt in een brief uit 1954 aan de KNKB dat zijn clubarchief in 1930 begint.
Naar alle waarschijnlijkheid zal de club in de jaren ’20 nog wel in Bozum gefunctioneerd hebben.
Hoofdstuk 6
Het eerst bekende kaatsveld
Natuurlijk kennen we allemaal wel de pentekening van Ate de Vries van het kaatsveld rond 1900 aan de toenmalige Schoolstraat, nu Dokter Miedemastrjitte. De oude school is het hogere gebouw aan het eind van de straat, dat werd in 1975 afgebroken. Op dit veld kon tot ± 1915 gespeeld worden. Toen werden de eerste huizen hier gebouwd: De beide huizen Waltawei 6 en 8. De tekening is vast met de rug naar deze huizen getekend. Mogelijk heeft de Kaatsvereeniging Bozum hier nog wel gespeeld, maar de Tweede Kaatsvereniging, ‘Lyts Begjin’, niet meer. Toen waren de huizen 1, 3, 5 en 9 al gebouwd.
Het tweede kaatsveld is het aanpalende Poltsje in de hoek van de Miedemastrjitte en de Waltawei. Tegenover de Tanialeane. De Fryske hynders van Van der Wal grazen hier regelmatig.
In 1965 stapte de nieuw opgerichte Keatsferiening ‘Boazum’ over naar de plek van het huidige kaatsveld. Dit veld voldoet uitstekend. Het is sindsdien tot twee keer over de kop gegaan. In 1981-1982 om het schapenweitje om te toveren tot een professioneel kaatsveld en in 2021 om de drainage weer op orde te brengen. Met de bouw van het kleedhok in 1983 en het nieuwe kleedhok dat na 2015 werd gezet, terwijl het oude werd omgetoverd tot een kantine, voldoet het kaatsveld opnieuw aan de laatste eisen.