Wout Merkus bezitter van het Elfstedenbrevet

In het gezin van Kees en Griet Merkus werd in 1950 een tweeling geboren. Tot 1955 woonde de tweeling Wout en Hielke samen met het gezin in Oentsjerk. De verhuizing naar Boazum vond in 1955 plaats. Wout trouwde met Gerry Boersma en bleef wonen in Boazum. In dit gezin werden 3 kinderen (Pytsje, Kees en Sietske) geboren. Het beroep wat Wout uitoefende was timmerman/meewerkend uitvoerder; nu doet hij als pensionaris veel vrijwilligerswerk.
Naast zijn werkzaamheden kaatste Wout, waarbij hij het in 1966 met het partuur van Boazum zelfs heeft gebracht tot de Freule-partij. In de eerste ronde was het partuur van Bolsward echter te sterk. Als schaatsliefhebber werd hij lid van de “IJsster” in Sneek, waar behalve schaatstraining ook veel werd hardgelopen. Zodra het ijs betrouwbaar bleek, bond Wout de schaatsen onder en maakte tochten met vrienden over de Friese wateren. Een enkele keer bleek de ijsdikte minder dan verwacht en leverde dit een nat pak op.
Naast kaatsen en schaatsen werd er dus hardgelopen en later (en nu nog steeds) ook veel gewandeld. Fietsen was minder favoriet.
Dit alles leidde tot het behalen van het “Elfstedenbrevet”. Voor het behalen van dit brevet dient men de Elfstedentochten schaatsend, fietsend en wandelend afgelegd te hebben. Het is een initiatief van de Koninklijke Vereniging “De Friesche Elf Steden”, Stichting De Friese Elfsteden Rijwieltocht en Stichting Friese 11-steden Wandeltochten.

           

Schaatsend heeft Wout de bijna 200 km tocht in 1985, 1986 en 1997 volbracht. In 1985 was er dus eindelijk weer een Elfstedentocht; de laatste was in 1963. Op 21 februari 1985 was het ijs sterk genoeg, ondanks dat het die dag dooide.
Op 26 februari 1986 was de volgende tocht. Er zaten veel scheuren in het ijs. Het vroor matig bij een noordoostenwind. Ook een zekere W.A.van Buren was deelnemer.
De voorzitter ven de Elfstedenvereniging en plaatsgenoot Henk Kroes kon in 1997 het volgende aankondigen: “It giet oan”. De tocht op 4 januari 1997 leverde Wout een bevroren oog op. Vanaf Bartlehiem werd het daardoor een moeilijke tocht; maar de finish werd gehaald. Het vroor die dag in de ochtend -6 en ’s middags -3. De gevoelstemperatuuur was tussen -10 en -15 bij een n.o.wind met een kracht 5 tot 6. Bij windvlagen werd het zelfs een gevoelstemperatuur van ongeveer -18. Wel was het ijs sneeuwvrij en van goede kwaliteit. Het werd de zwaarste tocht sinds 1963. Gezien het huidige klimaat, blijft het twijfelachtig of er ooit nog geroepen kan worden: “It Giet Oan”.

   

Wandelend werden er 7 Elfstedentochten volbracht, waarvan de laatste in 2023. Bij de eerste Elfsteden wandeltochten volgde de overnachting op een vrachtboot ingericht als slaapboot met stapelbedden. Van een goede nachtrust kwam het vaak niet; de gezelligheid en de “oergeluiden” van slapende mensen waren de oorzaak. Het is nog steeds mogelijk de nachten op een vrachtboot door te brengen, maar Wout en zijn medelopers kozen er de laatste jaren voor thuis de nacht door te brengen. ’s Morgens werd men nu naar de start gebracht en aan het eind van de middag weer gehaald. De ruim 200 km werd en wordt wandelend afgelegd in 5 etappes en altijd in de week van Hemelvaartdag. De etappes zijn: Leeuwarden – Sloten (door Boazum) 49 km, Sloten – Workum 42,5 km, Workum – Franeker 44 km, Franeker – Dokkum 43,5 km en Dokkum – Leeuwarden 2.

Alhoewel fietsen niet zijn favoriete bezigheid was, voltooide Wout toch drie keer de Fiets-Elfstedentocht. Op 2e Pinksterdag werd in 1994, 1999 en 2000 op een fiets met 3 versnellingen de 235 km afgelegd.
Omdat Wout de Elstedentochten zowel schaatsend, wandelend en fietsend had voltooid, kwam hij in aanmerking voor het Elfstedenbrevet. In april 1995 mocht hij dit brevet in ontvangst nemen.

Wandelend legt Wout nog vele kilometers af. Zo heeft hij samen met Thewis Wiersma en Frans Tolsma zeven keer aan de Vierdaagse van Nijmegen meegedaan; eerst de afstand van 50 km en later de 40 km. De nacht werd dan doorgebracht in een sporthal, waar alle comfort zoals massage aanwezig was. De Slachtemarathon stond in 2000 en 2004 op het programma. In 2024 neemt hij opnieuw deel aan deze tocht.

Ook heeft Wout deelgenomen aan de wandeltocht “Fjoertoer” op Terschelling. Een tocht met bijzondere vuur- en lichteffecten. Men start in groepen vanaf 17.00 uur en de finish sluit om 01.00 uur.. Wout weet bovendien wat bergwandelen is. Hij heeft twee keer deelgenomen aan bergwandelingen in Oostenrijk o.l.v. plaatsgenoot Jaap Nieuwenhuis. Pittige tochten waren dat, met overnachtingen in berghutten.

met dank aan: Wout en Gerry Merkus