Inleiding: De Kleuterscholen in Boazum.
Dankzij het feit dat er op initiatief van Dominee en Kerkvoogdij van de Hervormde kerk in 1880 een bewaarschool aan de huidige Waltawei werd gebouwd, heeft er rond de eeuwwisseling van de 19e naar de 20e eeuw in Boazum een bewaarschool gefunctioneerd. Echter rond 1910 werd de school weer opgeheven en veranderde dit gebouw in een woning met vergaderruimte.
De kleuterschool in Oosterwierum.
Al in 1965 werden de kleuters per busje uit Bozum, Wieuwerd en Britswerd opgehaald en naar de kleuterschool in Oosterwierum gebracht. De gemeente subsidieerde dit busje wel, maar er moest ook door de ouders worden bijgedragen. Het busje werd gereden door de Bozumer smid en fietsenmaker Anne Smit. Het busje werd gehuurd van Garage Betten in Sneek en alle ouders die kleuters op school hadden betaalden daar aan mee. Echter men was niet altijd tevreden over het vervoer. De ouders vonden het niet echt geschikt dat hij eens bij de spoorwegovergang naar Wieuwerd door het rode licht was gereden. Er waren toen nog geen spoorbomen! Later heeft hij nog een ongeluk gehad en brak zijn been. Daardoor kon de heer Raadgep uit Wieuwerd met het busje rijden.
De kleuterschool was gevestigd in een lokaaltje van de R.K. Kerk. Daar werd al zeker sinds 1961 school gehouden, omdat toen Zuster Marceline uit Wijtgaard als leidster was aangesteld. Later kwam Bokje de Vries van Kleiterp haar assisteren.
Kleuterschool Oosterwierum 1969
Kleuterschool Oosterwierum 1969
Juf Bokje de Vries en juf Corrie ….
Boven vlnr Sonja Bijlsma, … Bootsma, Tjerk Nauta, Tjalling de Vries, Ilona Bonnema, Pieter Reen, Jochum de Vries, Sjoukje Hielkema, Pieter Boersma, …1…,Tjeerd vd Wal, Wietse Schilstra.
2e vlnr …1….,…2…., Lolkje Wynia, ….4…., ….5…., ….6…,.7….., …8….
3e vlnr Janny de Schiffart, Anna v/d Werf, Murkje v Asperen, Wietske v Dijk, Marisa Heins, …6…., …7…., ….8…., ….9…., ….10…., Benny Nauta , ….11….,
Voorste rij Simon v Dijk, Johannes de Jong, Klaas Visser, Halbe de Boer, Stoffel Stoffelsma, ….7…., ..8.Terra.
De onbekende kinderen zijn per rij genummerd. Wie meer namen in kan vullen, kan ze melden bij Frans Tolsma: franstolsma@ziggo.nl.
In 1971 was er enige opschudding, omdat de regering het schoolgeld voor kleuters wilde verhogen. Doordat de ouders hier ook meebetaalden voor het busje, werden de kosten wel wat hoog! Dat leverde zelfs vragen in de Tweede Kamer op, getuige de krantenberichten.
Eerst hadden de vragen geen resultaat. Minister van Veen wenste geen uitzonderingen te creëren voor de kleuterschool in Oosterwierum. Maar hij stelde de vragenstellers uiteindelijk toch gerust: hij had niet meer het voornemen om het kleutergeld te verhogen, lezen we aan het eind van het tweede artikeltje. Zo was de vervoerssituatie bij de kleuterschool in Oosterwierum onderdeel van de strijd om landelijk kosten te besparen voor de ouders met kleuters.
1972: De kleuterschool komt in het Groene Kruisgebouw
Rond 1970 werd de groep in Oosterwierum te groot en gingen een aantal kinderen uit Bozum naar Scharnegoutum naar ‘Van knop tot Bloem’. Onder andere: Tineke Dotinga, Pyke Kroes en Jannie Lanting. Ook zij werden door het busje gebracht. Zodoende is men gaan praten over een dependance in Bozum.
Rond 1971 kwam door schaalvergroting het Groene Kruisgebouw leeg te staan. Er was alleen nog een uitleenplaats voor medische hulpmiddelen, maar die activiteiten werden ook in Winsum geconcentreerd. De ruimte aan de straatkant bleek uitermate geschikt om de kleuterschool te herbergen. Dokter Heins hield er nog wel consultatiebureau. De bewoonster van de bovenwoning, Zuster Koopmans, vertrok en Frou Piek werd de nieuwe bewoonster. Om genoeg kinderen te krijgen, moesten de kinderen uit Wieuwerd en Deersum ook naar de dependance. Het busje was er goed voor.
Met name Swaentsje Kroes was heel actief in dit initiatief. November 1971 stond er een berichtje in de Doarpsskille met de mededeling dat er een dependance van de kleuterschool in Oosterwierum kwam, in het Groene kruis gebouw. Het reizen met het busje zal voor de Boazumer kleuters tijdelijk gestopt worden, “Omdat er hard gewerkt wordt aan een nieuwe Kleuterschool op de plek van de oude kleuterschool”.
Uit de Doarpsskille van december 1971, 3e jaargang nr. 1:
STIFTING BEUKERSKOALLE EASTERWIERRUM
It sil foar de measte ynwenners fan Boazum en omkriten gjin nijs mear wêze, dat sa gau mooglik yn it nije jier de beukerskoalle fan Easterwierrum in saneamde “dépendance” iepenje mei yn it Grienekrús-gebou. Dit hâldt dus foar de Boazlumer berntsjes yn dat foar har it reizgjen mei it bikende busje tydlik stop setten worde sil, hwant ûndertusken doggen wy meiinoar as bestjûr alle war in nije beukerskoalle to krijen yn itselde plak der’t de âlde nou stiet. Yn de ôfroune tiid binne der al in bult “ambtelijke” barrières naem mei it eacht op it stelde doel. Jimme oanhâldende stipe sil foar ús dan ek yn de kommende tiid bisûnder wolkom wêze.
Anne M. de Jager-W.
Echter, Het busje bleef ook rijden voor de kinderen die naar Bozum kwamen, in tegenstelling van wat De Jager in zijn berichtje aangaf. Zodoende kwam er februari 1972 sinds 1910 opnieuw een Kleuterschool in het dorp. Het in bezitnemen van het lokaal werd ook uitgebreid gemeld in de Doarpsskille
Uit de Doarpsskille van februari 1972, 3e jaargang nr.3
BEUKERSKOALLE BOAZUM
It wie in kâlde operaasje, moandei de 24ste foar de skoalbern en har masters, dy’t yn in lange rige op’e stoepe stiene fan de Waltawei. De beukerskoalle yn it Griene Krúsgebou, oftowol de dépendance fan de beukerskoalle to Easterwierrum, om it nou mar ris deftich to sizzen, waerd iepene en dat mochten de oe oare skoalbern doch ek wol in bytsje meimeitsje. It wacchtsjen waerd beileanne: yn in kleurige optocht gongen de beukers foarby, forklaeid as dokters en forpleechsters en fierder wapene mei toeters en mear fan sok ark. Spitich dat it waer net útlokke. It hie moai west as der mear minsken op in baen west hiene. De (greate) bern fleagen hasticht de Tryntsjebuorren troch om nochris it geheel sjen te kinnen. Ek yn it lokael koe (en kin) it besjen lije: allegear nij en modern materiael dêr’t ús bern mei boartsje en fan leare kinne.
Wolkom oan mefr. Ettema, dy’t yn en foar Boazum al net mear sa frjemd is.
De vestiging van de kleuterklas in het Groene Kruisgebouw werd niet door iedereen gemakkelijk geaccepteerd. Zo bleek wel uit het ingezonden briefje bij de Doarpsskille:
It like der op dat ús “BEJAARDENGIMMESTIEK” sa mar ophâlde moast omdat de beukerskoalle by gebrek oan romte yn it Griene Krúsgebou kaem. Wy hiene der fansels wol fan heard, mar tochten: och, dy stikmannich taffeltsjes en stuoltsjes ha wy mei-inoar ek gau opromme en kin ús “les” wol trochgean. Mar doe’t ik der ris hinne gong to sjen sloech my d skrik om’t hert, hwant it gebou stie grôtfol en der wiene ek noch frij greate dingen by. Dy hiene wy der ien, twa trije net út en boppedat, hwer moasten wy mei’t spul hinne! Dat wy bin moandei-to-moarn mar gau by de leden lâns gongen om it alteast foar dy dei ôf to sizzen. Mar om’t wy dochs graech trochgean woene, bin wy nei de fem. De Haan gongen en lokkich woene dy it skikke, sadat wy it lêste skoft yné âld-biwaerskoalle sitte. It is faeks ek wol in goed plak foar ús, âlde minsken wolle wol ris hwat bernich wurde, seit men. Hawar, dit is dus wer regele, mar it moat my dochs fan’t hert dat ik it better foun hie dat it bistjûr fan de beukerskoalle by ús kommen wie om it mei-inoar oer to lizzen. Wy ha nou in gefoel dat wy der útset binne. En ja, dêr makket men jin earst meastal knap lilk om. As ik doe daliks bigoun wie to skriuwen dan hie ’t der al oars útsjoen, mar och, it is faeks better sa. Wy sille nou mar hoopje dat der oer net al to lange tiid in nije beukerskoalle komt dan kinne wy wer op ús âlde adres gimmestykje.
Jevedeha.
Het werd ondertekend door Joukje van Dijk-Holster, de vrouw van voormalig slager Willem van Dijk. Gelukkig vonden de dames van de bejaardengymnastiek een mooi plekje in het gebouw 1880.
De Jaren op de Waltawei
Sindsdien werden de Dearsumer kleuters en de Boazumer kleuters van buitenuit nog wel door het busje opgehaald, maar op de Waltawei afgezet. Juf Ettema was de eerste Kleuterleidster.
De advertentie voor een nieuwe kleuterjuf in 1973.
Toen zij minder wilde werken, kwam Juf Jannie Bruining in zicht. In eerste instantie zou er voor haar met juf Adrie een duo baan worden gecreëerd, maar door de onverwachte scheiding van Jannie is er gekozen voor een volledige baan voor Juf Jannie.
Bijna de zelfde kleutergroep maar nu een jaar later en met Juf Jannie v.l.n.r. Michel de Jong, Rixt Jonkman, Barry Kampstra, Rosa Voulon- Karin Hoeksema -Sonja Terpstra, Louise Bakker, Nynke Marije van der Berg Daaronder Jan Hylkema, Iris Marije de Jong Durk Noordenbos. Daaronder Inez de Wit, Cas de Wolf en Eeuwe (Dearsum)
1983: De verhuizing naar De Pôlle
In mei 1982 wordt er in de Doarpsskille een beurs van tweedehandskleren aangekondigd. Om zo geld in te zamelen voor de aankleding van de kleuterschool. Diezelfde maand stond er ook een verslagje van het bezoek van B&W van Baarderadeel aan het Dorp. Nadat ze staande op het bruggetje de ’nieuwe’ huizen aan de Havens (De Alde Bakkery en huize Andree) hadden bewonderd, keerden ze zich om en keken naar Dûbelspan en de plek waar de nieuwe kleuterschool moest komen. Het fietsenhok links moest maar weg, kon daar mooi de nieuwe kleuterschool komen. De besturen van die scholen moesten daar maar goed op inpraten!
En ja! In de late herfst van 1982 zijn de plannen klaar om de nieuwe kleuterschool links van de school te plaatsen. De gemeente zorgt dat het bestemmingsplan van Bozum daarvoor wordt aangepast. Een van de fasen is dat belanghebbenden inzage hebben in de plannen en eventueel bezwaar aan kunnen tekenen. Getuige de advertentie in de Leeuwarder.
De plannen kunnen doorgaan. Daarvoor moet het Fietsenhok naar de andere kant van Dûbelspan worden gebracht. Dan komt de school eraan, in segmenten op grote diepladers! De kinderen die dat meemaakten, konden mooi ‘hun’ school in aanbouw inspecteren!
Het Groene Kruisgebouw kon nu weer mooi voor andere doeleinden worden gebruikt. Uiteraard voor cursussen van het Groene Kruis zelf, terwijl de Zondagsschool en de Peuterspeelzaal nu van het Gebouw 1880 naar de overkant konden verhuizen.
De Indianenkinderen wandelen rond het dorp, in stijl.
Met medewerking van Teatske Lanting, Frans Tolsma, Swaentsje Kroes, Juf Jannie Bruining en Margaretha de Vries.
Noten:
Berichten over de kleuterschool in de Doarpsskilles
2e jrg. nr. 10 van november 1971
3e jrg. nr. 3 van februari 1972
13e jrg, de nrs 6 en 10 van mei 1982, en november 1982,
14e jrg, de nr 5, 6 en 10 van april, mei en november 1983