It is in ûnrêstiche tiid , no’t we wer de 2e wrâldkriich betinke . En noch altyd binne der ferhalen, dy’t net ferteld wurde as binne. Sa wiene der de evacuees ut Empel hjir in pear jier lyn, en in pear wike lyn wie ik by de presentaasje fan it boek oer in âld Boazumer Jan de Vries. Syn pakesizzer hat jierrenlang dwaande west om de ferhalen oer syn libben te sammeljen. Hij siet ek yn it ferset. Se hat doe ek wol ris bij ús heit en mem west. Dy hiene him fansels ek meimakke.
En no hawwe we in pear jier lyn, nei it ferstjerren fan ús heit papieren en foto’s fûn fan syn broer Sake. Heit woe der nea net safolle oer sizze, want ja Sake wie yn it begjin fan de oarloch frijwillich nei Dútsklân gongen. It avontuur lokke, En noch altyd nei 80 jier wie it net maklik. Hij fertelde wol dat er der ferstoarn wie mar hoe en wat , sei der net.
We hawwe de brieven ensf nei “De Tiijd” yn Boalsert brocht en der wiene se der wol bliid mei. Want ja ferset ferhalen wiene der wol, mar dit wie
de oare kant.
Hjirûnder it ferhaal, dat yn in bundel sit fan de Tiid oer 40-45.
In krijgsgevangenschap Verhaal en foto door Teatske Lanting
Sake Lanting groeit op als een normale Friese jongen in Boazum, een klein dorpje in Baarderadeel, maar in de beginjaren van de oorlog, besloot hij om naar Duitsland te vertrekken om daar te gaan werken. Hij zal toen ongeveer 18 of 19 jaar zijn geweest.
Voor de familie van Sake is het altijd onduidelijk gebleven wat zijn reden is geweest om te vertrekken, was dat vrijwillig of niet? Temeer omdat zijn vader in die tijd al erg ziek was. De broer van Sake, en de vader van Teatske, dacht altijd dat Sake vrijwillig naar Duitsland was gegaan, maar sprak er niet graag over, zeker omdat hij zelf later in 1944-45 moest onderduiken om tewerkstelling te ontkomen, wat het extra pijnlijk maakte. Terwijl Sake in Duitsland was, schreef hij zo nu en dan naar zijn moeder.
In 1943 kreeg ze een foto toegestuurd. Sake en een groep jonge mannen, met op de achterkant geschreven ‘’Ons lager Markersdorf’’, Markersdorf is een regio nabij de Poolse grens, of daar een Duits werkkamp is geweest is niet duidelijk. Sake komt in 1945 te overlijden in het Duitse Siershahn, wat in het Duitse Ruhrgebied lag. Het was een Frans krijgsgevangenenkamp. In deze kampen werden groepen Duitse gevangenen geïnterneerd, dit gebeurde onder de meest erbarmelijke omstandigheden. Sake komt er dus om het leven in juli 1945. Pas in december 1945 krijgt de familie Lanting bericht dat hun zoon is overleden in Duitsland. Ook in het gemeentearchief komt Sake voor.
De Franse kampleiding van het voormalige krijgsgevangenenkamp Siershahn heeft naar het katholieke parochiekantoor in Siershahn een lijst gestuurd met Duitse soldaten die in het kamp gestorven zijn. Onder deze personen was ook Sake Lanting, die op 24 juli 1945 gestorven is, en op dezelfde dag begraven op de begraafplaats van het naburige Dernbach. Dit wordt in een spijtbetuiging gemeld aan de familie Lanting. Daarnaast heeft de gemeente Baarderadeel een kopie ontvangen van de overlijdensakte van Sake Lanting. Waar Sake omschreven wordt als: SS-Anwärter. Gek genoeg wordt deze akte pas in 1954 opgesteld in Berlijn en gedeeld met de gemeente Baarderadeel. Teatske Lanting vond onlangs in haar ouderlijk huis enkele brieven en een foto. Geschreven door een man uit Amsterdam die samen met Sake in Siershahn had gezeten. Hoe hij zelf in het kamp was beland wilde hij in het midden laten wel wilde hij de moeder van Sake graag mededelen dat hij van Sake wist dat hij het Duitse uniform altijd met tegenzin had gedragen, maar of dat echt zo is geweest, blijft onduidelijk.
Teatske , mei tank oan “de Tiid”