De slagersfamilie Van Dijk in de 19e en 20e eeuw

De slagerij in Boazum vóór 1902.

Het vak van slager gold in de 19eeuw vaak als een bij-activiteit. Zeker op het platteland, zoals hier in Boazum.

De slagers die we her en der in de archieven vonden, gaven lang niet altijd hun slagerswerk op als beroep. Niet zelden zijn ze de ene keer veekoopman, dan weer slager en het is heel normaal als er arbeider staat. Al die beroepen vonden we in de akten van de burgerlijke stand en in de bevolkingsadministratie terug.
In het volgende verhaal hebben we elke generatie Van Dijk zijn ‘generatie titel’ gegeven. Dus de jongste, Willem van Dijk, is de zoon, zijn vader Reinder, de vader enzovoort. Dit om het verschil in de generaties duidelijk te krijgen.

De Familie van Dijk

In gesprek met master Jan Zantema vertelt de dan 80-jarige Willem van Dijk over zijn vader Reinder dat die zich helemaal op het slagersvak wierp en ook geen noodslachtingen meer deed toen hij zijn winkel op de huidige Waltawei betrok. Hij zette toen alle nevenactiviteiten opzij.

Bij vader Reinder en Zoon Willem zat het vak in de genen. Ook grootvader Willem Lijkeles voerde het vak van slachterij al uit in Boazum. Hij had een slagerij en kleine boerderij aan de Tsjerkebuorren voorbij het baarhokje van de Hervormde Kerk. Het grindpad rond de kerk gold toen nog als openbare weg. Hij was daarnaast Koemelker: hij had naast het huidige baarhokje in een aparte schuur zes koeien staan.

Toen Reinders vader in 1900 stierf, ruilden moeder en zoon van woning. In de bevolkingsadministratie staat aangegeven dat ze toen respectievelijk van 101 naar 99b verhuisden (moeder) en dat Reinder de omgekeerde weg ging van 99b naar 101.

Hij gaf in die tijd ook de opdracht tot de bouw van de slagerij op de Waltawei. Dat gebeurde in 1902/1903.
In de bevolkingsadministratie, over de periode 1903 -1918, verhuist hij van 101 naar 112B. De slagerij aan de doorgaande weg. Wanneer dat gebeurde, staat niet aangegeven.

Reinder was geboren in 20-08-1876 te Boazum. Zijn ouders waren: (grootvader) Willem Lijkeles van Dijk (31-12-1837 te Terhorne, + 04-08-1900 te Boazum) en Sibbeltje Reinders Radersma (* 22-04-1841 te Wiuwert, + 10-02-1917 te Boazum). Ze trouwden op 23 mei 1875 in Weidum, toen de hoofdplaats van de gemeente Baarderadeel. Op 11 mei 1875 verhuisde het aanstaande echtpaar al van Wieuwerd naar Boazum. Willem staat nog als arbeider in de bevolkingsadministratie te boek. Sibbeltjes ouders waren: Reinder Jans Raadersma (*13-02-1806 te Wiuwert, + 17-06-1888 Boazum) en Akke Jochums van der Bij (*20-01-1812, + 28-07-1878) Haar grootvader was de bekende Wiuwerter orgelmaker Jan Reinders Raadersma.

Geen belasting betaald…
Ook grootvader Willem Lijkeles was van huis uit al bekend met het slagersvak, omdat overgrootvader Lijkele Bouwes van Dijk regelmatig als slager in de bevolkingsadministratie tevoorschijn komt. Hij woonde in Terherne. Hij stond in de diverse akten van de burgerlijke stand verschillend te boek. In de geboorteakte van zijn zoon Willem uit 1837, gaf Lijkele slager als beroep op. In 1834 was hij koemelker in de geboorteakte van zijn dochter Jetsche. In 1844 was hij weer arbeider in de huwelijksacten van zijn dochters Trijntje en Yttje. In juni 1846 liep hij een boete op omdat hij een nuchter kalf had geslacht zonder daar accijns (belasting) over te betalen. Daarvoor kreeg hij een boete plus de kosten en verbeurte van het vleesch. Zie de illustratie.

Hier staat op nr. 889: Dezelfde eischer (Z.E. Minister van Financiën) contra Lijkele Bouwes van Dijk te Terhorne. Gedaagde || Idem   als bij 888 (het slachten van een nugteren kalf zonder voorafgegane betaling van den accijns) || Bij voorziening 17 juni 1846 veroordeeld in eene boete van f10,– met de kosten en verbeurte van het vleesch en bij onvermogen tot gevangenis van zes dagen.

Vroege banden met Boazum!
Als we verder teruggaan in de Familie van Dijk, dan zien we dat Willem Lijkeles vader, de overgrootvader Lijkele Bouwes van Dijk, in 1792 geboren is in Poppingawier en zijn moeder -in ons systeem dus overgrootmoeder- Antje Jakles Heeringa in 1794 in Bozum werd geboren!
Lijkele en Antje zijn getrouwd op 26-02- 1814 in Baarderadeel. De oudste kinderen (Jakle *1814; Trijntje *1817; Yttje *1820 en Boukje *1825), zijn allen in Bozum geboren, Jetske werd geboren in 1834 in Goenga en Willem op 30 december 1837 in Terherne.

De wederzijdse ouders waren: betovergrootvader Bouwe Oepkes van Dijk met Trijntje Anskes en bij het huwelijk van Reinder wonend in Boazum. De ouders van Antje waren Jakle Willems Heeringa en Yttje Sipkes Kleiterp. Ook Boazumers!

Met andere woorden de familie van Dijk blijkt diep in Boazum geworteld te zijn!